Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD arabuluculuğunda Rusya ile önümüzdeki hafta İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılması planlanan barış görüşmeleri öncesinde “umutlu” olduğunu söyledi. Diğer yandan Zelenskiy, Washington’un müzakere sürecinde “taviz” başlığını sık sık gündeme getirdiğini ve bu tavizlerin neredeyse yalnızca Ukrayna bağlamında tartışıldığını savunarak tepki gösterdi.

Zelenskiy’in açıklamaları, Münih Güvenlik Konferansı’nda geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, 2022’de başlayan savaşı sona erdirmek için girişimlerini hızlandırdığı bir dönemde yapılan konuşma, Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.

Abu Dabi’den Cenevre’ye: İlerleme yok

Rusya ile Ukrayna, ABD’nin arabuluculuğunda Abu Dabi’de iki tur görüşme gerçekleştirdi. Taraflar bu görüşmeleri “yapıcı” olarak nitelendirse de somut bir ilerleme kaydedilemedi.

Bu hafta Cenevre’de ABD, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Zelenskiy, salı ve çarşamba günleri yapılacak üçlü görüşmelerin “ciddi ve özlü” olmasını umduğunu söyledi ancak tarafların “bazen tamamen farklı şeylerden bahsettiğini” ifade etti.

‘Taviz hep Ukrayna’dan’

Zelenskiy, “Amerikalılar sık sık tavizler konusuna geri dönüyor ve bu tavizler çoğunlukla yalnızca Ukrayna bağlamında tartışılıyor, Rusya bağlamında değil” diyerek Washington’un yaklaşımından yakındı.

Ukrayna lideri, Avrupa ülkelerinin de müzakere masasında yer alması gerektiğini savundu. Moskova ise Avrupa’nın doğrudan taraf olmasına karşı çıkıyor. Zelenskiy, “Avrupa pratikte masada yok. Bu büyük bir hata” diye iddia etti.

Güvenlik garantisi pazarlığı

Müzakerelerdeki en tartışmalı başlıklardan biri, Donetsk bölgesinin Ukrayna kontrolündeki kalan kısımlarından Ukrayna ordusunun çekilmesi talebi. Kiev yönetimi tek taraflı geri çekilmeyi reddederken, ateşkes sonrası Rusya’nın yeniden saldırmasını engelleyecek “açık güvenlik garantileri” talep ediyor.

Zelenskiy, ABD’nin savaş sonrası 15 yıllık bir güvenlik garantisi önerdiğini, ancak Ukrayna’nın 20 yıl veya daha uzun süreli bir anlaşma istediğini açıkladı. Ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Ukrayna topraklarına yabancı asker konuşlandırılmasına karşı çıktığını belirtti.

Zelenskiy, ateşkesin savaş esirlerinin değişimini ve bir izleme misyonunu da içermesi gerektiğini söyledi. Kiev, Rusya’nın yaklaşık 7 bin Ukraynalı askeri elinde tuttuğunu, kendilerinin ise 4 binden fazla Rus personeli alıkoyduğunu iddia ediyor.

Trump’tan ‘harekete geç’ mesajı

Zelenskiy, ABD Başkanı Trump’tan “bir miktar baskı” hissettiğini de kabul etti. Trump’ın kendisine barış için “fırsatı kaçırmaması” ve “harekete geçmesi” yönünde çağrı yaptığını aktardı.

Ukrayna lideri, Rusya’yı masaya zorlamak için müttefiklerinden daha sert yaptırımlar ve daha fazla silah talep etti. Trump’ın Putin’i ateşkese zorlayabilecek güce sahip olduğunu savundu.

Kiev yönetimi, olası bir barış anlaşmasının referanduma sunulabilmesi için önce ateşkes gerektiğini, referandumun ulusal seçimlerle birlikte yapılabileceğini açıklamıştı.

Heyet krizi ve ‘Münih’ göndermesi

Zelenskiy, Rusya’nın Cenevre görüşmeleri öncesi heyet başkanını değiştirmesini de eleştirdi. Kremlin, Rus heyetine Putin’in danışmanı Vladimir Medinskiy’in başkanlık edeceğini duyurdu. Önceki Abu Dabi görüşmelerine askeri istihbarat şefi Igor Kostyukov başkanlık etmişti. Ukrayna tarafı, Medinskiy’i “yapıcı olmamakla” suçluyor.

Zelenskiy Münih’teki konuşmasında Putin’in “savaşın kölesi” olduğunu iddia etti ve durumu 1938 Münih Anlaşması’na benzetti. Avrupa güçlerinin Hitler’e Çekoslovakya’nın bir bölümünü bırakmasının II. Dünya Savaşı’nı engelleyemediğini hatırlatan Zelenskiy, “Ukrayna’yı bölerek bu savaşı sona erdirebileceğimizi düşünmek bir yanılsamadır” dedi.