Kara işgalini genişletmeye çalışan İsrail’e ait bir zırhlı araç, geçtiğimiz hafta sonu Lübnan’ın güney topraklarında ilerlerken arızalandı. 

Bunun üzerine bölgeye, başka bir İsrail birliği sevk edildi. Aslında bu birliğin görevi oldukça basitti: Zırhlı araç buldozerlerle kurtarılacak ve askerler epey yakın olan İsrail sınırına doğru tahliye edilecek. 

Ancak bu kadar basit olmadı. 

Zırhlı aracı kurtarma çalışmaları devam ederken önce İsrail askerlerine ateş açıldı. Ardından bir tank mermisi… Tam da buldozerin yakıt deposuna. 

Büyük bir patlama, gecenin karanlığını aydınlatan bir yangın ve iki ölü İsrail askeri…

Golanlı ilk Dürzi ‘şehit’

Pazar sabaha karşı 03.00 sıralarında gerçekleşen bu Hizbullah saldırısı sonucunda ölen askerlerden biri, 38 yaşındaki Başçavuş Maher Khatar’dı. Diğer askerin ismiyse henüz duyurulmadı, duyurulsa da pek bir önemi yok.

Khatar’ın önemi ne peki? O da öldürülen herhangi bir İsrail askeri değil mi?

Evet, Khatar’ın öldürülen bir İsrail askeri olarak başlı başına bir önemi yok. Adı, olsa olsa tüm baskılara ve engelleme girişimlerine rağmen işgale karşı direnen Hizbullah’ın hakkını teslim etmek için yapılan bir haberde geçebilirdi. Daha fazlası değil…

Ancak Khatar’ın önemi, doğduğu yer ve dini inancı. Khatar, Golan Tepeleri’nde bulunan Mecdel Şems isimli kasabadandı ve Dürziydi. Ölümü ise “Golan Dürzilerinden şehit düşen ilk İsrail askeri” diye duyuruldu.

Khatar’ın ölümü, onlarca yıl İsrail vatandaşlığına bile başvurmayan Dürzilerin nasıl İsrail için savaşacak noktaya geldiğini anlamak açısından önemli. Ya da Suriye’deki Heyet Tahrir’uş Şam (HTŞ) yönetiminin Dürzileri siyonizmin kucağına nasıl attığını bir kez daha hatırlamak için…

Golan Tepeleri’nin Suriye’ye sadık halkı

Suriye, Lübnan, İsrail ve Ürdün sınırında bulunan Golan Tepeleri, yaklaşık 1800 kilometrekarelik bir alana sahip. Suriye’ye ait olan bu bölge önce 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı’nda işgal edildi, ardından 1981 yılında ilhak edildi.

İlhakın ardından Golan Tepeleri’nde ağırlıklı olarak yaşayan Dürzilere İsrail vatandaşlığı teklif edildi. Ancak sadece küçük bir azınlık bu teklifi kabul ederek vatandaşlık aldı. 

O dönemde Golan Tepeleri’nde yaklaşık 20 bin Dürzinin yaşadığı ve 2 binden az kişinin bu teklifi kabul ettiği tahmin ediliyor. Öte yandan teklifi kabul eden Dürzilerin önemli bir kısmının da İsrail vatandaşlığı aldıktan sonra bölgeyi terk ettiği biliniyor.

Onlarca yıl İsrail işgalinde yaşamalarına rağmen bölgedeki Dürzilerin büyük bir kısmı, vatanları bildikleri Suriye’ye sadık kaldı. Özellikle Hafız Esad, ardından da oğlu Beşar Esad’ın bölgedeki Dürzi toplumuyla ilişkileri oldukça güçlü bir şekilde devam etti.

İç savaş, El Nusra ve artmaya başlayan İsrail vatandaşlığı

Ancak bu bağ, 2011 yılında başlayan Suriye İç Savaşı’yla birlikte zayıflamaya başladı. 

Bunun ise başlıca nedeni, Esad yönetiminin düşmesi halinde cihatçıların hedefi haline gelmekten korkulmasıydı. Ki bu dönemde bile 2010’da iki olan vatandaşlık başvurusu sayısı, 2015’te ancak 80’e ulaşabildi. Bu “radikal artışın” sebebi ise günümüzde HTŞ’nin lideri olan Ahmed Şara’ydı. Çünkü Şara’nın o dönem başında olduğu El-Nusra Cephesi, 2015 yılında Dürzilere yönelik toplu saldırılar düzenlemeye başlamıştı.

Bu saldırılarla birlikte İsrail vatandaşlığına başvuran Dürzi sayısındaki artış devam etti. Fakat 2017 ila 2021 yıllarını kapsayan dönemde bile toplamda 539 Dürzi, İsrail vatandaşlığı aldı. Ardından 2022, 2023 ve 2024 yıllarında İsrail, Golan Tepeleri’ndeki Dürzilerden gelen toplam 1126 vatandaşlık talebini daha onayladı.

Esad’ın düşmesiyle başvurular arttı

2024 yılının son ayında yaşananlar ve devamında gerçekleşen gelişmeler ise Golan Dürzilerinde kırılmaya neden oldu. 

Batı’nın ve bölgesel müttefiklerinin yıllara yayılan Suriye hedefi, 2025 yılına girerken gerçekleşti. “Esad gitti, demokrasi geliyor” propagandasıyla kamuoyuna sunulan plan kapsamında HTŞ, Suriye’de yönetimi ele geçirdi.

Beşar Esad’ın devrilmesi ve Ahmed Şara’nın iktidara gelmesi, Dürzilerin İsrail vatandaşlığına yönelik tutumunda değişikliğe neden oldu. 

İsrail Nüfus ve Göçmenlik İdaresi’nin verilerine göre 2025 yılının sadece ilk yarısında, 2024 yılının tamamına kıyasla yüzde 100 oranında artış yaşandı: 1050 Golan Dürzisi İsrail vatandaşlığına başvurdu. 

Böylelikle 2025 yılının Ocak-Haziran aylarını kapsayan dönem itibariyle Golan Tepeleri’ndeki yaklaşık 29 bin Dürzi’nin neredeyse yüzde 20’sini oluşturan 6006 kişi İsrail vatandaşı olarak kayıtlara geçti.

Sayının günümüzde daha da arttığı düşünülüyor. 

İsrail ordusuna katılan Golanlı Dürziler: 4’ten 150’ye

Daha sonrasında yaşananlar Dürzileri iyice İsrail devletinin kucağına itti.

Tam da bu verileri kapsayan tarihten sonra, yani Temmuz 2025’te Suriye’deki Dürziler ile Bedevi aşiretler arasında Süveyda kentinde çatışmalar başladı. HTŞ’ye bağlı güçlerin müdahalesi sonrasında ise çatışma, Şam ile Dürzi güçlerinin savaşına dönüştü. Çatışmalar giderek şiddetlenirken, Dürzi sivillerin öldürüldüğü çok sayıda katliam yaşandı.

Bunun üzerine devreye İsrail girdi. Bağları daha da güçlendirmek için fırsat bulan Tel Aviv yönetimi, Dürzileri korumak iddiasıyla Süveyda ve Suriye’nin başkenti Şam’a yoğun hava saldırıları başlattı. 

Yaşanan bu kırılma sonrasında Dürzilerin İsrail’le olan ilişkisi de radikalleşti. Esad yönetiminin düşmesi ve katliamlarla birlikte Golan Tepeleri’nde yaşayan Dürziler de İsrail ordusuna katılmaya başladı.

Israel Hayom’un haberine göre tüm bu gelişmelerden önce İsrail ordusuna katılan Golanlı Dürzi sayısı yalnızca dörttü. Ekim 2025 tarihinde ise İsrail ordusunda görev yapan Golanlı Dürzi sayısı 150’ye ulaştı.

Bu askerlerin bazıları bölgede faaliyet gösteren “Golan Savunucuları” isimli tabura dahil edildi, geriye kalanlar da sınır muhafız birliklerinde veya hava kuvvetlerinde görevlendirildi.

Başçavuş Maher Khatar onlardan biriydi.

İsrail ordusuna katılan Golanlı Dürzilere dair son veriler beş ay öncesine dayandığı için, şu anda orduda görev yapan Dürzi sayısının da arttığı tahmin ediliyor.