ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Washington’da düzenlenen Barış Kurulu’nun açılış toplantısında Gazze’nin yeniden inşası için 10 milyar dolarlık ABD katkısı açıkladı. Trump, başkanlığını yürüttüğü kurulu “uluslararası barış ve uyum için en önemli dünya kuruluşu” olarak nitelendirdi.

Ancak The Guardian tarafından incelenen sözleşme kayıtları, aynı kurulun Gazze’de 350 dönümden fazla bir alana yayılacak 5 bin kişilik bir askeri üs inşa etmeyi planladığını ortaya koydu. Böylece “yeniden inşa” ve “barış” söyleminin yanında kalıcı bir askeri yapılanma da gündeme gelmiş oldu.

‘BM’ye alternatif’ iddiası

Trump, yaklaşık yirmi ülke temsilcisinin katıldığı toplantıda, kurulu “güç ve prestij açısından en önemli yapı” olarak tanımladı. Avrupa’daki bazı müttefikler katılımı reddederken, kimi ülkeler gözlemci gönderdi.

Trump, kurulu, “etkisiz” olmakla suçladığı Birleşmiş Milletler’e alternatif ya da ek bir yapı olarak çerçeveledi. Trump, ABD’nin zorunlu aidatlarını kestiği BM’yi mali çöküş riskiyle karşı karşıya bırakmıştı.

Toplantı, Trump yönetiminin el koyarak Trump’ın adıyla yeniden adlandırdığı ABD Barış Enstitüsü binasında yapıldı. Bu adım halen yargı sürecine konu.

Gazze planı: Polis gücü, uluslararası askeri birlik ve ‘Akdeniz Rivierası’

Trump’ın İsrail’in yürüttüğü savaşı sona erdirdiğini iddia ettiği 20 maddelik Gazze planının yeniden yapılanma aşaması da toplantıda sunuldu.

Gazze içinde yerel yönetimi kurmakla görevlendirilecek Filistinli teknokrat komitesi adına konuşan Ali Şaath, 60 gün içinde konuşlandırılacak 5 bin kişilik yerel bir polis gücü planını açıkladı.

ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise bu gücün uzun vadede 20 bin kişilik bir “Uluslararası İstikrar Gücü”nü (ISF) tamamlayacağını söyledi. Endonezya’nın 8 bine kadar asker göndermeyi teklif ettiği belirtilirken, Fas, Kazakistan, Kosova ve Arnavutluk’un da katkı sunacağı açıklandı.

350 dönümlük askeri üs planı

The Guardian’ın incelediği sözleşme belgelerine göre Barış Kurulu, Gazze’nin güneyinde 1400 metreye 1100 metre boyutlarında, 26 zırhlı gözetleme kulesi, atış poligonu, sığınaklar ve askeri depo alanları içeren bir üs kurmayı planlıyor. Üs dikenli tellerle çevrilecek.

Belgelerde, Hamas’ın tünel ağını tespit etmek için jeofizik araştırma yapılacağı, ayrıca “şüpheli insan kalıntıları” bulunması halinde çalışmaların durdurulmasını öngören bir “İnsan Kalıntıları Protokolü” bulunduğu belirtiliyor. Gazze’de enkaz altında yaklaşık 10 bin Filistinlinin cesedi olduğu tahmin ediliyor.

Hamas, silahsızlanma ve savaş tehdidi

Toplantıda Hamas’ın silahsızlandırılması konusuna sınırlı değinildi. Trump, “Dünya şimdi Hamas’ı bekliyor” dedi.

ABD Başkanı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte “silahsızlandırmanın kolay ya da zor yoldan gerçekleşeceğini” söyledi. İsrail tarafı bunun için 60 günlük bir süre tanımıştı.

Toplantı, Trump’ın Venezuela’daki haydutça saldırısıyla övündüğü ve İran’la olası bir çatışma öncesi ABD güçlerinin Ortadoğu’ya sevk edildiği bir dönemde yapıldı. Trump, İran’la nükleer müzakereler için “Belki anlaşma yaparız, belki yapmayız. Bunu 10 gün içinde öğreneceksiniz” dedi.

Finansman belirsizliği

Toplantıda Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri dahil bazı ülkeler toplam 6,5 milyar dolardan fazla katkı taahhüt etti. Ancak Gazze’nin “yeniden inşa” maliyetinin bunun çok üzerinde olacağı tahmin ediliyor.

Trump’ın açıkladığı 10 milyar doların kaynağı belirsiz. Kongre onayına sunulup sunulmayacağı da açıklanmadı.

Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga, kurumunun fonları yönetmek üzere mütevelli rolü üstleneceğini söyledi.

‘Barış’ söylemi, askeri tahkimat

Trump konuşmasında Nobel Barış Ödülü alamamaktan duyduğu hayal kırıklığını yineledi; toplantıyı kapatırken “Gazze’yi düzelteceğiz, güvenli ve başarılı yapacağız” dedi.

Ancak ortaya çıkan tablo, bir yandan özel sektör finansmanlı bir yeniden inşa ve turizm vizyonu, diğer yandan uluslararası askeri güç ve kalıcı üs planı içeriyor.

Gazze’de 1,9 milyon Filistinlinin yerinden edildiği, güneyin büyük bölümünün İsrail kontrolünde olduğu koşullarda, “barış kurulu” adı altındaki bu yeni yapının bölgeye istikrar mı yoksa yeni bir uluslararası askeri mimari mi getireceği sorusu şimdiden gündemde.

Planlara göre ilk konuşlanma, İsrail ordusunun hâlâ kontrol ettiği Refah yakınlarında yapılacak; ardından Gazze’nin diğer bölgelerine yayılacak.

İsrailli milyarder Yakir Gabay ise Refah çevresinde geçici konut alanları kurulacağını, uzun vadede ise “yüksek teknoloji endüstrisi, planlı şehirler, 200 otel ve potansiyel adaları içeren yeni bir Akdeniz Rivierası” inşa edileceğini söyledi.

Toplantıda gösterilen tanıtım videosunda, üç yıl içinde Refah’ın “tamamen yeniden inşa edileceği”, 10 yıl içinde Gazze’nin “kendi kendini yöneten ve gelişen bir ekonomi”ye sahip olacağı öne sürüldü.