Başbakan Sanae Takaichi’nin ofisine bağlı bir yetkilinin “nükleer silahlara sahip olmalıyız” sözleri, ülkede ve bölgede alarm yarattı. 

Açıklama, Japonya’nın yıllardır savunduğu Üç Nükleer Silahsızlık İlkesi’ni fiilen geçersizleştirme niyetinin yeni bir işareti olarak görülüyor.

Kyodo News‘in haberine göre, Başbakan Sanae Takaichi liderliğindeki hükümette güvenlik politikası geliştirme çalışmalarında yer alan bir kaynak, “Bence nükleer silahlara sahip olmalıyız” dedi.

Habere göre, yetkili gazetecilerle yaptığı görüşmelerde, Japonya’yı çevreleyen güvenlik ortamının giderek daha da ciddileştiğini ve Japonya’nın kendi nükleer silahlarına sahip olma konusunun tartışılması gerektiğini öne sürdü.

Hükümet kaynakları daha önce de Takaichi’nin, nükleer silahların Japon topraklarına sokulmasını, üretilmesini veya bulundurulmasını yasaklayan üç nükleer silah karşıtı ilkeyi gözden geçirmeyi düşündüğünü iddia etmişti.

Japon Komünist Partisi: ‘Asla olmamalı’

Başbakanlık ofisinden gelen bu açıklama, ülkede hükümete dönük tepkiler tetikledi.  Eski Savunma Bakanı General Nakatani ve Danışmanlar Meclisi üyesi Taku Yamazoe de dahil olmak üzere Japonya’nın siyasi ve hukuk çevrelerinden bazı isimler, bu tür görüşlerin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı.

Eski Savunma Bakanı General Nakatani bugün yaptığı açıklamada, “Bu hafife alınacak bir konu değil. Hükümet uygun şekilde yanıt vermelidir” dedi. 

Danışmanlar Meclisi üyesi Taku Yamazoe de sosyal medyada şunları söyledi: “Nükleer caydırıcılık teorisi bir yanılsamadan başka bir şey değildir; cehennem gibi yıkım getiren nükleer silahlar ancak ortadan kaldırılabilir. Bu görüşü savunmayanların Japonya’nın siyasi gücünü kullanma hakkı yoktur.”

Japon Komünist Partisi dahil olmak üzere ülkedeki siyasi partiler de sosyal medyada Japonya’nın nükleer silahlara sahip olmasına karşı olduklarını dile getirdiler.

Japon Komünist Partisi bugün sosyal medyadan yaptığı açıklamada, yetkilinin açıklamaları için, “İmkansız. Asla olmamalı” dedi.

Çin Dışişleri: ‘Doğruysa durum ciddi’

Japonya’da çıkan bu habere Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan sert tepki geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun bugün yaptığı açıklamada, “Japonya’nın nükleer silahlara sahip olması gerektiği” yönündeki Japon üst düzey bir yetkilinin iddiasına ilişkin çıkan haberlere yanıt olarak, Çin’in ilgili medya haberlerini yakından takip ettiğini ve eğer bilgiler doğruysa durumun oldukça ciddi olduğunu, Japonya’daki bazı kişilerin uluslararası hukuku ihlal ederek nükleer silah edinme yönündeki tehlikeli planını ortaya çıkardığını ve Çin ile uluslararası toplumun son derece teyakkuzda ve derinden endişeli olması gerektiğini ifade etti.

Guo ayrıca, Japonya’nın bir süredir askeri ve güvenlik konularında tekrar tekrar hatalı açıklamalar ve adımlar attığını, güvenlik politikasını önemli ölçüde değiştirdiğini, kolektif öz savunma hakkının kullanımına ilişkin kısıtlamaları gevşettiğini ve müttefik nükleer silahların Japonya’ya iadesi için “genişletilmiş caydırıcılık işbirliğini güçlendirme” ve Üç Nükleer Silah karşıtı İlkeyi revize etme gibi çeşitli yollarla baskı yapmaya çalıştığını belirtti.

Bununla birlikte, Guo, Japonya’nın faaliyetlerinin, kendisini nükleer silahsız bir dünya kurmanın bayraktarı olma ve II. Dünya Savaşı’nın nükleer kurbanı olma anlatısıyla örtüşmediğini vurguladı.

Bu yılın, Çin Halkının Japon Saldırganlığına Karşı Direniş Savaşı ve Dünya Anti-Faşist Savaşı’nın zaferinin 80. yıldönümü olduğunu hatırlatan Guo, Japonya’nın tarihi suçları üzerinde derinlemesine düşünmesi, uluslararası hukuka ve kendi anayasasına uyması, askeri genişleme için bahaneler aramayı bırakması ve nükleer silahlar konusunda uluslararası adaletin sınırlarını zorlamayı bırakması gerektiğini kaydetti.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian da, daha önce Kasım ayı ortalarında Takaichi yönetiminin Üç Nükleer Silahsızlık İlkesi’ne ilişkin olumsuz adımlarına yanıt olarak, Çin’in Japonya’nın son dönemdeki askeri ve güvenlik hamlelerinden ciddi endişe duyduğunu söylemişti.

Sanae Takaichi yönetimi Üç Nükleer Silahsızlık İlkesi hakkında daha önce de belirsiz açıklamalar yapmış ve ilkelerden vazgeçme olasılığını ima etmişti. Japon üst düzey yetkililer, Japonya’nın nükleer denizaltılara sahip olma olasılığını bile dışlamadığını iddia etmişti. Lin, bunların Japonya’nın olumsuz yönde büyük bir politika değişikliği yaptığını ve uluslararası topluma tehlikeli bir sinyal gönderdiğini açıkça ortaya koyduğunu vurgulamıştı.

Tokyo’dan açıklama: Nükleer silahsızlık taahhütünü yineledi

Tepkilerin ardından Japonya hükümeti, bugün bir açıklama yaparak, on yıllardır süregelen nükleer silah sahibi olmama sözünü yineledi.

Tokyo’da düzenlenen olağan basın toplantısında, Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Japonya’nın nükleer politikasının değişmediğini belirtti.

Japonya’da nükleer silahsızlık ilkeleri ve yeni yönetimin saldırganlığı

Japonya’da nükleer karşıtlığı ilkesi ilk olarak 1967 yılında dönemin Japonya Başbakanı Eisaku Sato tarafından Japonya Parlamentosu’nda ilan edilmiş ve “ulusal bir inanç” olarak kabul edilmiştir.

1999’da, dönemin Parlamento Savunma Bakan Yardımcısı Shingo Nishimura, Japonya’nın nükleer silahlarla donanması gerektiği yönündeki önerisi nedeniyle eleştirilere maruz kaldıktan sonra görevden alınmıştı.

Atom bombası saldırısına maruz kalmış tek ülke olan Japonya’da bu son derece hassas bir konu olmaya devam ediyor. Bunun yanında, ülkede yeni iktidara gelen Takaichi liderliğindeki yeni muhafazakar yönetim, “Çin tehdidi” bahanesiyle güvenlik meselelerinde saldırgan söylemlerini artırmış durumda.