ABD ile artan ticaret gerilimlerinin ardından Kanada, rotayı Asya’ya çevirdi. Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin ticaret ortaklarını çeşitlendirme hedefi doğrultusunda “tarihi” olarak nitelenen bir ziyaret için Hindistan’a gitti.

Cuma günü finans merkezi Mumbai’ye ulaşan Carney’in patronlar dünyasının temsilcilerine hitap etmesi bekleniyor. Pazartesi günü ise Yeni Delhi’de Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile bir araya gelecek. Görüşmelerde ticaret, enerji, teknoloji, yapay zeka ve savunma alanlarında yeni ortaklıkların ele alınacağı belirtiliyor.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, ziyareti iki ülke arasındaki bağları güçlendirme yolunda “önemli bir adım” olarak tanımladı. Bakanlık sözcüsü Randhir Jaiswal, iki ülke ortaklığının “paylaşılan demokratik değerler, güçlü halklar arası bağlar ve sektörler arası iş birliği” temelinde ilerlediğini savundu.

ABD ile gerilim, yeni pazar arayışını hızlandırdı

Carney’in Hindistan ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanan ticaret geriliminin hemen ardından geldi. Trump yönetimi, çelik, alüminyum ve otomobil parçaları gibi Kanada’nın önemli ihracat kalemlerine yüksek gümrük vergileri uygulamıştı.

Ottawa yönetimi ise buna karşılık olarak ABD dışı ihracatı önümüzdeki on yılda ikiye katlama hedefini gündeme getirdi. Carney daha önce 2030’a kadar Hindistan ile iki yönlü ticareti iki katından fazla artırarak yıllık 51 milyar dolar seviyesine çıkarma hedefi koyduklarını açıklamıştı.

Geçen yıl iki ülke, askıya alınan serbest ticaret anlaşması müzakerelerini yeniden başlatma konusunda uzlaşmıştı. Hindistan tarafı ise Kanada’dan daha fazla yatırım çekmeyi amaçlıyor. Kanada merkezli emeklilik ve varlık fonlarının Hindistan’da halihazırda 73 milyar dolarlık yatırımı bulunduğu ifade ediliyor.

Enerji başlığı da görüşmelerin kilit maddelerinden biri. Hızla büyüyen ve artan enerji ihtiyacıyla dikkat çeken Hindistan, Kanada’nın nükleer enerji kapasitesini genişletme planlarında daha aktif rol üstlenmesini bekliyor.

Sih krizi ilişkileri gölgeliyor

Ancak ekonomik gündemin yanı sıra, iki ülke arasında son yıllarda tırmanan diplomatik kriz de masada olacak. Eski Başbakan Justin Trudeau döneminde Ottawa yönetimi, 2023’te öldürülen Kanada vatandaşı ve ayrılıkçı Halistan hareketi yanlısı Sih “aktivist” Hardeep Singh Nijjar’ın suikastının arkasında Hindistan hükümetinin olduğunu öne sürmüştü.

Yeni Delhi bu iddiaları sert biçimde reddetmiş, karşılıklı suçlamalar sonucunda 2024’te iki ülke çok sayıda üst düzey diplomatı sınır dışı etmişti. Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Yeni Delhi’de uluslararası baskı ve güvenlik konularının da gündemde olacağını belirterek, “Bu meseleler her zaman önceliklerimiz arasında” açıklamasında bulundu.

Hint-Pasifik hattında yeni denge arayışı

Carney’in Hindistan’ın ardından Avustralya’yı ziyaret etmesi ve parlamentoya hitap ederek askeri ve ticari iş birliklerini görüşmesi planlanıyor. Ottawa’ya dönüş yolunda ise Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile bir araya gelerek otomotiv, enerji ve kritik mineraller ticaretini artırma konularını ele alacak.

Kanada’nın bu diplomasi trafiği, ABD’ye bağımlı ticaret modelinden uzaklaşarak Hint-Pasifik ekseninde yeni bir ekonomik ve stratejik denge kurma arayışının göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ancak iki ülke arasında biriken siyasal gerilimler, ekonomik iş birliğinin önünde önemli bir sınav olmaya devam ediyor.