Küba, insan onurunu herkes için savunur 2025

1948 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun Paris’te İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni kabul etmesinden bu yana, dünya her yıl 10 Aralık’ta İnsan Hakları Günü’nü anmaktadır. Ancak söz konusu bu metin, önemli uluslararası hukuki belgelerin hazırlanmasına temel oluşturmuş olsa da, insanlık hala söz konusu ilkelerin tam anlamıyla hayata geçirilmesi konusunda geride kalmıştır.

21. yüzyılın dünyası, yeryüzündeki yaşamın kendisini tehdit eden ciddi sorunlarla karşı karşıya. İsrail devletinin Filistin halkına uyguladığı soykırım gibi felaketler medya ve dijital ağlar aracılığıyla anbean canlı olarak aktarılıyor. Neoliberal küreselleşmenin şekillendirdiği adaletsiz uluslararası düzen, eşitsizliği ve yoksulluğu derinleştirmekte; iklim değişikliğinin etkilerini görünür kılmakta; nefret, yabancı düşmanlığı ve azınlıklara yönelik hoşgörüsüzlük körüklemektedir. Ayrıca insan haklarının uygulanmasında sıklıkla siyasallaştırma, seçicilik ve manipülasyona başvurulmaktadır.

Benzer biçimde, insanlığın geçmişte maruz kaldığı en yıkıcı şiddet biçimlerini ve en kabul edilemez uygulamaları yeniden canlandırmaya çalışan tehlikeli neofaşist eğilimler ortaya çıkıyor. Teknoloji ve iletişim araçları ise, ulusötesi sermayenin mantığına hizmet eden gayrimeşru çıkarların denetimi altında kullanılmaya devam etmektedir.

Barış da bugün, Karayipler bölgesi üzerinde ve özellikle uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele bahanesiyle Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti’ne yönelik müdahalelerde görüldüğü gibi, sürekli emperyalist tehditlerle karşı karşıyadır. Uluslararası hukuka açıkça aykırı biçimde yargısız infazlar gerçekleştirilirken, göçmenlere yönelik acımasız takip ve baskı politikaları meşrulaştırılmaya çalışılmaktadır.

Bu karmaşık tablo içinde Küba, yurttaşlarının insan onurunun tam anlamıyla korunmasını savunmakta; herkes için tüm insan haklarının birbirine bağlı ve bölünmez niteliği temelinde geliştirilmesi ve korunmasına yönelik kalıcı taahhüdünü yinelemektedir. Bu yaklaşım, sürekli olarak geliştirilen hukuki ve kurumsal çerçeveyle de desteklenmektedir.

2019’da referanduma sunularak kabul edilen anayasanın 41. maddesinde de hatırlatıldığı üzere; “Küba Devleti, kişilerin insan haklarından vazgeçilmez, zamanaşımına uğramayan, bölünmez, evrensel ve birbirine bağlı biçimde yararlanma ve bu hakları kullanma hakkını; ilerleme, eşitlik ve ayrımcılık yapmama ilkeleri doğrultusunda tanır ve güvence altına alır. Bu haklara saygı gösterilmesi ve korunması herkes için zorunludur.”

Küba’nın insan hakları alanındaki kapsamlı birikimi ve uygulamaları bu değerler üzerine inşa edilmiştir. Buna karşın, ABD hükümetinin uyguladığı ve soykırım niteliği taşıyan abluka politikası, halkımızın gelişiminin önündeki en büyük engel olmaya devam etmektedir. Nitekim Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi Özel Raportörü Alena Douhan da Küba’ya gerçekleştirdiği son ziyaretinde bu gerçeği gözlemlemiştir.

Douhan’a göre, ABD’nin uyguladığı tek taraflı zorlayıcı önlemler “devletin kamu politikaları geliştirme kapasitesini kısıtlamakta, beslenme ve insan onuruna yaraşır bir yaşam hakkını tehdit etmekte, akademik değişimler programlarını engellemekte, enerji ve içme suyu temini ile ilaç erişimini olumsuz etkilemekte ve genel anlamda yaşam hakkını ihlal etmektedir.”

Trump yönetimi döneminde yoğunlaştırılan bu azami baskı politikası, bütün bir halkın insan haklarının açık bir ihlali anlamına gelmesine rağmen Küba; bağımsız, egemen, sosyalist, demokratik, müreffeh ve sürdürülebilir bir ulus inşa etme hedefinden vazgeçmemektedir. Bu hedefin en büyük güvencesi, direniş kapasitesi kanıtlanmış halkı ile milyonlarca yurttaşın katılımı ve yaratıcılığıdır. Bugün Küba yurttaşları, hükümet programına görüş ve öneriler sunarak mevcut karmaşık durumdan çıkış yollarını tartışmakta ve sosyalizm yolunda kararlılıkla ilerlemektedir. Bu analiz ve tartışma süreci, halkın ülkenin temel meselelerine ilişkin karar alma süreçlerine etkin katılımının somut bir örneğini oluşturmaktadır. 

Küba, İnsan Hakları Konseyi’nin kurucu üyesi olarak, çoğunluğun refahının önündeki engelleri ortadan kaldırmayı amaçlayan daha adil, demokratik ve eşitlikçi bir uluslararası bir düzenin kurulması mücadelesine olan bağlılığını da yinelemektedir. Dayanışma ve enternasyonalizm ilkeleri doğrultusunda, altmış yılı aşkın süredir insanlığın gelişimi için biriktirdiği deneyimleri; sağlık, bilim, eğitim, kültür ve evrensel olarak tanınan diğer alanlarda dünya halklarıyla paylaşmaya hazırdır.

Bu amaç doğrultusunda, 10 Aralık İnsan Hakları Günü’nün ötesinde, José Martí’nin ideali bugün de yol gösterici olmaya devam etmektedir: Cumhuriyetimizin birinci yasasının Küba halkının insan onuruna olan tam bağlılığı olmasını istiyorum.” Fidel’in, 1959 Ocak’ının coşkusuyla dile getirdiği şu sözler ise bu ideali tamamlamaktadır: “Küba Devrimi, en geniş özgürlük ortamında ve insan haklarına mutlak saygı temelinde yürütülen bir sosyal adalet arayışı olarak özetlenebilir.”

---

Yazar: Granma Yayın Kurulu
Yayınlandığı yer: Granma
Yayın tarihi: 20.12.2025 
Çeviri: Irmak Kaleli

“Küba Gerçeği”, 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) girişimiyle başlatılan bir yayın.

Küba’da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirilerini yayımlayan Küba Gerçeği’nde çıkan makaleler, artık soL’da paylaşılacak.