Rusya’nın yaptırımlar altındaki Arktik gaz ticaretinde kullanılan LNG tankeri Arctic Metagaz, Akdeniz’de Malta açıklarında meydana gelen patlama ve yangının ardından battı. Moskova saldırının Ukrayna’ya ait insansız deniz araçlarıyla gerçekleştirildiğini öne sürdü.

Rusya Ulaştırma Bakanlığı, 3 Mart’ta Avrupa Birliği üyesi Malta’nın karasularına yakın bir bölgede Rus bayraklı gaz taşıyıcı gemiye saldırı düzenlendiğini açıkladı. Bakanlığa göre tanker Murmansk Limanı’ndan uluslararası düzenlemelere uygun şekilde belgelenmiş bir yükle yola çıkmıştı ve saldırı Libya kıyılarından Ukrayna’ya ait insansız deniz araçlarıyla gerçekleştirildi.

Libya Liman İdaresi ise geminin Sirte Limanı’nın kuzeyinde meydana gelen “ani patlamaların” ardından alev aldığını ve battığını duyurdu. Enkazın Libya ile Malta arasındaki deniz sahasında, Sirte Limanı’nın yaklaşık 130 deniz mili kuzeyinde meydana geldiği belirtildi.

Malta Silahlı Kuvvetleri yardım çağrısı üzerine bölgeye ekip gönderildiğini doğruladı. Rus ve Maltalı yetkililere göre tamamı Rus vatandaşı olan 30 mürettebat can sallarıyla gemiyi terk ederek kurtarıldı.

Rusya olayı “uluslararası terörizm ve deniz korsanlığı” olarak nitelendirirken, saldırının AB ülkelerinin “göz yummasıyla” gerçekleştirildiğini öne sürdü. Ukrayna ise olay hakkında resmi bir açıklama yapmadı.

Patlama ve yangın

Denizcilik kaynaklarına göre tanker 3 Mart sabahı erken saatlerde patlamalarla sarsıldı. Patlamaların ardından gemide büyük bir yangın çıktı.

Olay sonrası çekilen görüntülerde geminin en az bir kargo bölümünün tamamen parçalandığı ve gövde ile güvertede geniş çaplı yangın hasarı oluştuğu görülüyor.

Bazı kaynaklar tankerin sabah 04.00 civarında bir İHA saldırısıyla vurulmuş olabileceğini belirtiyor.

Geminin hareket verileri de dikkat çekti. Denizcilik istihbarat verilerine göre Arctic Metagaz, 2 Mart akşamı Malta’nın münhasır ekonomik bölgesinden çıktıktan sonra otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapattı. Bu durum geminin rotasını gizleme girişimi olarak yorumlandı.

‘Gölge filo’

Şu anda Arctic Metagaz adıyla sefer yapan ve daha önce Everest Energy olarak bilinen tanker, Rusya’nın yaptırımlar altındaki Arctic LNG-2 projesinden yapılan ihracatlarda kullanılan başlıca gemilerden biri.

Gemi 2024’te Arctic LNG-2’nin Utrenniy terminalinden LNG yükleyen ilk konvansiyonel tankerlerden biri olmuştu. Aynı yıl Kuzey Deniz Rotası’ndan geçen ilk buz sınıfı olmayan LNG taşıyıcısı olarak da kayda geçmişti.

Rusya, Batı yaptırımları nedeniyle buz sınıfı tanker, sigorta ve alıcı erişiminde yaşanan kısıtlamaları aşmak için LNG ihracatında giderek daha karmaşık bir deniz taşımacılığı ağı kullanıyor. Bu sistem genellikle “gölge filo” olarak adlandırılıyor.

Arctic Metagaz da bu filonun önemli gemilerinden biri olarak görülüyor. Ukrayna istihbaratına göre tanker Arctic LNG-2’den çıkan LNG’yi Çin’deki Beihai terminaline taşıyordu.

Gemi son olarak Murmansk yakınlarındaki Saam yüzer depolama tesisinden LNG yükledikten sonra Birleşik Krallık ve İspanya çevresinden dolaşarak Akdeniz’e girmişti.