İki ABD vatandaşının federal ajanlar tarafından öldürüldüğü ABD’nin Minnesota eyaletinde Salı günü devam eden federal göçmenlik operasyonları, çocukların önünde yapılan sert gözaltılar ve Kongre üyesi Ilhan Omar’a yönelik saldırıyla birlikte bugün daha da büyük bir siyasi ve toplumsal krize dönüştü.

Pretti cinayetinin raporu 

37 yaşındaki ABD vatandaşı Alex Jeffrey Pretti’nin öldürülmesine ilişkin İç Güvenlik Bakanlığı’nın Kongre’ye sunduğu rapor da ortaya çıktı.

CNN ve CBS News’in ulaştığı rapora göre, Pretti, federal ajanlar tarafından gözaltına alınmaya çalışıldığı sırada iki farklı memurun açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Raporda, Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) personelinin Pretti’yi durdurmaya çalıştığı, yaşanan arbede sırasında bir görevlinin defalarca “Silahı var!” diye bağırmasının ardından bir memurun Glock 19, diğerinin ise Glock 47 ile ateş açtığı belirtiliyor. Ancak bu atışlardan hangisinin ölümcül olduğu netleştirilmiyor.

Raporda ayrıca, Pretti’nin ajanlar tarafından durdurulan bir kadına yardım etmeye çalıştığını gösteren video görüntülerinin doğrulandığı kaydediliyor. Görüntülere göre, sınır devriyesi görevlisi iki kadın sivil tarafından durduruluyor; kadınların çekilmemesi üzerine görevli her ikisini itiyor. Kadınlardan biri Pretti’ye doğru koşuyor, Pretti ve kadın yoldan çekilmeyince görevli her ikisine de biber gazı sıkıyor. Kısa süre sonra Pretti vurularak öldürülüyor. Pretti’den alındığı belirtilen silahın ise daha sonra bir sınır devriyesi aracında “güvenli şekilde muhafaza edildiği” ifade ediliyor.

Çocukların önünde gözaltılar, tehditler ve gaz bombaları

Minnesota’daki ICE ve diğer federal kurumların operasyonlarına yönelik öfke, sosyal medyada yayılan çok sayıda video ile daha da büyüdü. Salı günü yayımlanan bir videoda, ajanların ağlayan bir kadını ve kucağındaki küçük çocuğu ayırarak kadının bir akrabasını gözaltına aldığı görülüyor. Kadının İspanyolca “Neden? Neden?” diye yalvardığı anlarda, çevredekiler “Ne yapıyorsunuz, hiç mi insanlığınız yok?” ve “Vurmayın!” diye bağırıyor.

Başka bir videoda, silahlı ajanların bir mahallede göz yaşartıcı gaz kullandığı, çevredeki yurttaşların ise “Burası anaokulu, burada çocuklar var!” diye tepki gösterdiği duyuluyor. Yine Salı günü yayımlanan bir başka kayıtta, bir ajanın araç içinden bir izleyiciyi açıkça tehdit ederek “Sesini yükseltirsen sesini yok ederim” dediği görülüyor.

Aynı gün Minneapolis’te, bir ICE ajanının Ekvador Konsolosluğu’na girmeye çalıştığı ancak konsolosluk çalışanları tarafından engellendiği de kameralara yansıdı. Ekvador Dışişleri Bakanlığı, olayın tekrarlanmaması talebiyle Quito’daki ABD Büyükelçiliği’ne resmi protesto dilekçesi sundu.

Trump savunmada, Noem’i korumada

Artan tepkilere rağmen ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü yönetiminin eylemlerini savundu. Pretti’nin öldürülmesine ilişkin “büyük ve onurlu bir soruşturma” yürütüldüğünü öne süren Trump, İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’i görevden almayacağını açıkladı. 

Noem, Pretti’yi ve daha önce öldürülen Good’u, herhangi bir kanıt sunmadan “yerli terörist” olarak nitelendirmişti. Oysa Good’un silahsız olduğu ve vurulmadan önce ajandan uzaklaşmaya çalıştığı video kayıtlarıyla ortaya konmuştu.

Trump yönetimi, Minnesota’daki operasyonları “büyük ölçekli dolandırıcılık planlarını” hedef almakla gerekçelendiriyor. Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada, kanıt sunmadan Minnesota’daki dolandırıcılığın 19 milyar dolara ulaştığını, bunun belki de üç veya dört katı da olabileceğini iddia etmişti.

Ilhan Omar’a saldırı

Aynı gün Minnesota Kongre üyesi Ilhan Omar, Minneapolis’te düzenlediği bir halk toplantısı sırasında saldırıya uğradı. Polis ve video kayıtlarına göre, 55 yaşındaki Anthony Kazmierczak adlı bir adam, Omar konuşurken sahneye doğru koşarak şırıngayla kötü kokulu bir sıvı püskürttü. Omar saldırıda yaralanmadı ve etkinliğe devam etti. “Genç yaşta tehditlere boyun eğmemeyi öğrendim” diyen Omar, “Minnesota güçlüdür ve bize ne atarlarsa atsınlar ayakta kalırız” ifadelerini kullandı.

Saldırı, Omar’ın ICE’yi ve İç Güvenlik Bakanı Noem’i sert biçimde eleştirdiği sırada gerçekleşti. Omar, “ICE reformdan geçirilemez, ortadan kaldırılmalıdır” demişti.

Minnesota neden hedefte?

Trump, son aylarda Somali kökenli Amerikalıları ve Minnesota’yı sık sık hedef aldı. Kasım ayında, Minnesota’daki Somalililere tanınan geçici koruma statüsünü (TPS) sona erdirdiğini duyurdu; Somalilileri kanıtsız biçimde suç ve dolandırıcılıkla ilişkilendirdi. Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda ise Somalililer için ırkçı ifadeler kullandı.

Gözlemcilere göre Minnesota’daki ICE şiddetinin boyutu, ülkenin diğer bölgeleriyle kıyaslandığında dahi istisnai. Trump’ın, son üç başkanlık seçiminde de kaybettiği bu eyaleti siyasi bir hedef haline getirdiği yorumları yapılıyor.