Algoritmaya müdahale edin: Tek bir işlemle soL Haber’i Google’da ‘tercih edilen kaynak’ olarak seçin, aramalarınızda soL öne çıksın.

ABD’de Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, görevdeki son günlerinde Covid-19’un kökenine ilişkin yeni belgelerin gizliliğini kaldırdı. Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi’nin (ODNI) yayımladığı açıklamada, belgelerin eski Beyaz Saray sağlık danışmanı ve Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nün (NIAID) eski direktörü Dr. Anthony Fauci’nin Vuhan Viroloji Enstitüsü’yle bağlantılı araştırmalardaki rolüne ilişkin yeni bilgiler içerdiği kaydedildi.

ODNI açıklamasında, Fauci’nin NIAID başındayken, ABD vergi mükelleflerinden sağlanan milyonlarca doların EcoHealth Alliance adlı kuruluş aracılığıyla Çin’in Vuhan kentindeki Viroloji Enstitüsü’nde yürütülen yarasa koronavirüsü araştırmalarına aktarıldığı ileri sürüldü.

Açıklamada söz konusu araştırmalar “tehlikeli işlev kazandırma araştırmaları” olarak nitelenirken, Gabbard yayımlanan belgelerin Fauci’nin yalnızca finansman sürecinde değil, Covid-19’un kökenine ilişkin istihbarat değerlendirmelerinde de etkili olduğunu öne sürdü.

‘Kongre’ye yalan söyledi’ iddiası

ODNI, yayımlanan yazışmaların Fauci’nin 2024 yılında ABD Temsilciler Meclisi’nde verdiği yeminli ifadeyle çeliştiğini belirtti. Açıklamaya göre Fauci, Kongre’de kendisine “FBI, CIA, DIA ya da herhangi bir ABD istihbarat kurumu ile viral araştırmalar hakkında görüşüp görüşmediği” sorulduğunda, Covid-19 bağlamında böyle bir bilgisi olmadığını söylemişti.

Gabbard ise yayımlanan belgelerin Fauci’nin pandemi sırasında ve sonrasında istihbarat yetkilileriyle temas halinde olduğunu, Covid-19’un kökenine ilişkin değerlendirmelerde kendisine yakın bilim insanlarının görüşlerinin öne çıkarıldığını ve laboratuvar sızıntısı ihtimalini savunan değerlendirmelerin bastırıldığını iddia etti.

ODNI açıklamasında, bazı istihbarat çalışanlarının laboratuvar sızıntısı ihtimalini gündeme getirdikleri için baskı gördükleri ve kariyerleri açısından tehdit altında bırakıldıkları da öne sürüldü.

Vuhan’daki araştırmalar yeniden gündemde

Yayımlanan belgelerde, ABD fonlarıyla Vuhan’da yürütülen araştırmaların içeriğine ilişkin iddialar da yer aldı. Buna göre projelerde yarasa koronavirüsleri üzerinde spike proteini değişiklikleri, virüslerin insan reseptörlerine uyumunun incelenmesi, “insansılaştırılmış” fareler üzerinde testler ve kimerik koronavirüslerin oluşturulmasına yönelik çalışmalar gündeme geldi.

EcoHealth Alliance, Ralph Baric, Peter Daszak ve Vuhan Viroloji Enstitüsü’nden araştırmacıların yer aldığı 2018 tarihli DEFUSE projesi de belgelerle birlikte yeniden tartışmaya açıldı. Projenin, koronavirüslerin insan hücrelerini enfekte etme kapasitesini artırabilecek mekanizmaları incelemeyi amaçladığı belirtiliyor.

Fauci suçlamaları reddetmişti

Fauci, daha önce Kongre’de verdiği ifadelerde ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin Vuhan Viroloji Enstitüsü’nde Covid-19’a yol açan virüsle bağlantılı “işlev kazandırma” araştırmalarını fonladığı iddiasını reddetmişti. Fauci ayrıca, Covid-19’un kökenini örtbas ettiği yönündeki suçlamaları “saçma” olarak nitelendirmişti.

 Fauci, hem doğal köken hem de laboratuvar kazası ihtimalinin tartışma konusu olmayı sürdürdüğünü, ancak mevcut kanıtların kesin bir sonuca ulaşmak için yeterli olmadığını söylemişti.

ABD istihbarat kurumları da Covid-19’un kökeni konusunda ortak ve kesin bir sonuca varmış değil. Bazı kurumlar laboratuvar kazası ihtimalini, bazıları ise doğal bulaşma ihtimalini daha olası görürken, değerlendirmelerin önemli bir bölümü “düşük güven” seviyesinde kalıyor.

Covid-19 ilk kez 2019’un sonunda Çin’in Vuhan kentinde tespit edilmiş, Dünya Sağlık Örgütü Mart 2020’de salgını pandemi ilan etmişti. Salgın dünya genelinde milyonlarca kişinin ölümüne, büyük ekonomik ve toplumsal yıkıma yol açmıştı.