Enerji ablukasına karşı ortak ses

Enerji ablukası, Küba’da günlük yaşamı doğrudan etkilemeye devam ediyor. Bu duruma karşı bazı uluslararası medya kuruluşlarının ortak yayınları, ablukanın sonuçlarını görünür kılmayı ve Küba halkıyla dayanışmayı büyütmeyi amaçlıyor.  Bu doğrultuda gerçekleşen “Cadenazo por Cuba” (Küba İçin Ortak Yayın) adlı uluslararası bir dayanışma etkinliğine ondan fazla ülkeden kırkı aşkın medya kuruluşunun katıldı. Küba Haber Ajansı ve İnsanlığı Savunma Ağı koordinasyonunda yürütülen bu ortak yayın, ABD’nin baskıcı politikalarını deşifre etmeyi ve yaptırımların yıkıcı etkilerini dünyaya duyurmayı amaçladı. Bu etkinlikte söz alan uzmanlar, yaşananların geçici bir kriz değil; uzun yıllara yayılan sistematik bir baskının sonucu olduğunu vurgulayarak Küba halkının direnişine uluslararası bir dayanışma çağrısı yaptı. 

İlaç üretiminde ablukanın etkileri 

Küba biyofarmasötik şirketi BioCubaFarma, ABD’nin ekonomik ablukası ve yaptırımları nedeniyle tarihinin en zorlu dönemini yaşıyor. Hammadde ve enerji krizi ülkenin temel sağlık sepetindeki 395 ilaçtan yaklaşık 300’ünün üretilememesine neden oluyor. Sınırlı kaynaklar nedeniyle üretimde öncelik serum ve hemodiyaliz gibi kritik durumdaki hastaların tıbbi malzemelerine verilirken yenilikçi ürünlerin dış satışından elde edilen gelir yeniden iç üretime aktarılıyor. 

Çin, Vietnam ve Rusya ile uluslararası işbirlikleri ile araştırma ve üretim süreçleri birleştirilirken, yeni devreye sokulan üretim hatları sayesinde kanser hastalarının tedavilerinde kademeli bir iyileşme bekleniyor. 

Ablukaya karşı yapısal çözümler 

Küba Devleti, ABD ablukasının yarattığı çok katmanlı sorunlara karşı devlet işleyişinde bazı yapısal değişiklikleri de içeren 2026 Ekonomik ve Sosyal Programını hayata geçirme konusunda büyük çaba harcıyor. Bu program önemli yapısal çözümler içeriyor. Buna göre;

• Merkezi planlama ile yerel yönetimler arasındaki kimi tıkanıklıkları gidermeye dönük adımlar atılacak. Böylece karar alma süreçlerini hızlandırarak ablukanın etkilerini azaltılması hedefleniyor. 
• Belediyelere yeni bazı ekonomik yetkiler tanınması ile belediyelerin merkezi yönetime bağlı kalmadan kendi ihracat ve ithalatlarını yapabilmeleri ve böylece yerelden güçlenen bir ekonomik direnç yaratılması hedefliyor. 
• Devlet işletmelerinde mülkiyetin gerçek sahibi işçilerin daha fazla söz sahibi olması ve üretim süreçlerinin ablukaya karşı esnekleştirilmesi ile kaynakların daha verimli kullanımını mümkün kılmayı amaçlıyor.
• Tarımda üretimi artırmaya yönelik olarak topraklar gerçekten üretebilecek kişilere tahsis edilecek ve atıl araziler asgari düzeye indirilecek. Devlet, kooperatif veya özel sektör fark etmeksizin tüm üreticilerin döviz ve girdi piyasalarına erişimi kolaylaştırılacak. 
• Aracısız Ticaret ve Vergi Teşviki; ekonomik aktörlerin ithalat ve ihracat yaparken aracı kurum kullanma zorunluluğu kaldırılıyor. Ülkeye hazır ürün getirenler yerine, yerel üretimi desteklemek adına hammadde ve girdi ithal edenlere gümrük vergisi avantajı sağlanacak.
• Yenilenebilir enerjiye yönelim ise ülkenin enerji alanındaki egemenliğini inşa etme çabasının en önemli adımlarından birini oluşturuyor. Elektrikli araç hamlesi ile ülkede elektrikli araç montajı, üretimi ve ithalatı teşvik edilirken, özellikle güneş enerjisiyle şarj olan elektrikli araçlara gümrük ve fiyat avantajı tanınacak.
• Turizmin geliştirilmesi için ise sektörde geleneksel olarak yer almayan yeni yerel ve uluslararası ortaklarla iş birlikleri geliştirilmesi planlanıyor. 

Devlet Başkanı Díaz-Canel’in basına verdiği bu sürecin yalnızca ekonomik değil aynı zamanda politik bir direniş anlamı taşıdığı, halkın birlik içinde hareket etmesi ve dış baskılara boyun eğmemesinin ablukaya karşı mücadelenin temelini oluşturduğu vurgulandı.

Villa Claralı küçük öncüler kırmızı fularlarını aldı

Enerji ve ulaşım krizine rağmen eğitim süreçlerinin kesintiye uğramaması için geliştirilen modeller, Küba’nın geleceğe dönük direncini ortaya koyuyor.  İlköğretimde her yıl ulusal kahramanlar Antonio Maceo ve Ernesto Che Guevara’nın doğum günleri anısına geleneksel fular değişim töreni düzenleniyor. Santa Clara şehrindeki Ernesto Che Guevara Anıtında bir araya gelen Villa Claralı ilkokul öğrencileri, mavi fularlarını çıkarıp kırmızı fularlarını takarak Jose Martí Öncü Örgütü (OPJM) içindeki yeni yerlerini aldı. ve karar alıcı bir eğitim aşamasına adım attılar. Aileler, çocuklarının bu olgunlaşma evresine tanıklık etmekten büyük heyecan duyduklarını belirterek Küba eğitim sisteminin ulusal kalkınmaya sunduğu katkıyı vurguladılar.

Bilimsel ve uluslararası iş birlikleri ile ablukayı aşma çabası

Pinar del Río’da bulunan Hermanos Saíz Üniversitesi, Çinli teknoloji şirketi Shanghai Loop AI ile uluslararası bir iş birliği anlaşması imzaladı. Bu anlaşma sayesinde üniversitenin tarım, teknik bilimler, spor ve eğitim gibi farklı fakültelerindeki altyapının güçlendirilmesi hedefleniyor. Anlaşmaya göre Kübalı lisansüstü öğrencilerin Çin hükümet burslarına erişimi ve Asya’da araştırma yapması kolaylaşacak, üniversite akademik personeline yapay zeka alanında sertifikalı eğitimler verilecek. Bu işbilirliği ayrıca Şanghay’da öğrencilerin inovasyon projelerine katılabileceği “Shanghai OPC Community” adlı bir ek merkezin kurulmasını, ortak bilimsel etkinliklerin düzenlenmesini ve uzman değişimini öngörüyor. Böylece üniversitesinin uluslararası teknoloji ve akademi alanındaki görünürlüğünün artırılması hedefleniyor.

Küba, ablukanın yarattığı izolasyonu kırmak için bilimsel ve akademik iş birliklerini güçlendirmeye yöneliyor. Üniversiteler üzerinden kurulan uluslararası bağlantılar, bilgi üretimi ve teknolojik gelişimi sürdürme çabasının bir parçası olarak öne çıkıyor.

Moa Üniversitesi çevre projelerine hız veriyor 

Küba’nın madencilik bölgesi Moa’da bulunan Doctor Antonio Núñez Jiménez Üniversitesi madencilikte doğanın korunması odaklı bilimsel çevre projelerine öncelik veriyor. Üniversitenin toprakların korunması, üretim atıklarının geri kazanılması ve gençlere yönelik çevre eğitimi gibi temel alanların yanı sıra, Küba devletinin iklim değişikliğiyle mücadele planı olan “Yaşam Görevi” planı kapsamında su kalitesi, ormansızlaşma ve gaz emisyonu gibi kritik verileri izleyen bir gözlemevi bulunuyor. Nikel Şirketler Grubu ve çeşitli bilim merkezleriyle ortaklaşa yürütülen çalışmalar sayesinde, maden alanlarının yeniden ağaçlandırılması, erozyonun önlenmesi, su havzalarının iyileştirilmesi ve binden fazla endemik türün korunması sağlanıyor. 

Esnek eğitimin ardından mezuniyet

Küba’daki enerji ve yakıt ablukası nedeniyle eğitim takvimini esneten Sancti Spíritus Üniversitesi (Uniss), dersleri sanal platformlara taşımıştı. Şimdi 700’den fazla Uniss öğrencisi mezun olmaya hazırlanıyor. Ulaşım kısıtlamaları nedeniyle seyahatları zorlaşan öğrencilerin bitirme tezleri, devlet sınavları ve hatta mezuniyet törenleri gençlerin ikamet ettikleri ilçelerde gerçekleştirilecek. Yüksek başarı gösteren öğrencilere ise sınav muafiyetleri getirildi.

Mevcut koşulların eğitim kalitesi açısından ideal olmadığını ancak esnek müfredat ile eksiklerin kapatıldığını belirten Rektör, giriş sınavlarının kaldırılmasının ardından yükseköğrenime açılan iki binden fazla yeni kontenjanın kalitesini korumak için de sürecin yakından takip edildiğini vurguladı.

Küba’da elektrik üretiminde son durum 

Yakıt tedarikindeki ciddi kısıtlar nedeniyle elektrik üretiminde yaşanan açık, ablukanın en somut etkilerinden biri olarak öne çıkıyor. Üretim ile talep arasındaki büyük fark, ülke genelinde yaygın elektrik kesintilerine yol açıyor. Dün akşam saatlerinde talebin 3050 MW’a çıkması, üretiminse 1270 MW’ta kalması bekleniyordu. 

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?