Fransa’da 21 Eylül’de başlayan lise öğrencilerinin eylemleri, 6 Ekim Salı günü yeni bir aşamaya ulaştı. Ülke genelinde öğrenciler, öğretmenler, veliler ve sendikaların katıldığı gösterilere İçişleri Bakanlığı’na göre 266 bin kişi katıldı. Öğrenci ve gençlik örgütleri ise katılımın 450 bine ulaştığını açıkladı.

Paris’te İçişleri Bakanlığı 56 bin kişinin gösterilere katıldığını duyururken, öğrenci örgütleri başkentteki katılımı 100 bin olarak verdi. Lyon, Marsilya, Lille, Rennes, Toulouse ve çok sayıda kentte de kitlesel yürüyüşler düzenlendi.

Hareketin talepleri arasında okullardaki öğretmen ve personel açığının giderilmesi, kalabalık sınıfların azaltılması, okul binalarına kaynak ayrılması, ders programlarının yeniden düzenlenmesi ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’un değiştirilmesi bulunuyor. Öğrenci ve üniversite örgütleri 6 Ekim’de ayrıca ortak bir platform yayımlayarak yükseköğretimde 150 bin yeni kontenjan açılması ve üniversite ile yüksek lisansa girişteki seçme mekanizmalarının kaldırılması çağrısı yaptı.

900’e yakın lise eylemlerden etkilendi

6 Ekim’deki eylemler yalnızca sokak gösterileriyle sınırlı kalmadı. İçişleri Bakanlığı gün içerisinde 891 lisenin eylemlerden etkilendiğini açıkladı. Öğrenciler çok sayıda okulda dersleri boykot ederken, bazı okullarda girişler bloke edildi.

6 Ekim’in ardından hükümet, öğrencilerin tepkisini yatıştırmak amacıyla liselerde “demokrasi zamanı” adı altında yarım günlük toplantılar düzenlenmesini kararlaştırdı. 7 Ekim’den itibaren tüm liselerde öğrencilerin okul koşulları ve talepleri hakkında konuşabilecekleri toplantılar yapılması, ayrıca 23 Ekim’e kadar öğrencilerin görüşlerinin alınacağı ulusal bir çevrimiçi danışma süreci başlatılması öngörülüyor.

Hükümet ayrıca eğitim alanındaki sorunlara ilişkin beş başlık belirledi. Bunlar derslerin düzenli biçimde yapılabilmesi, okul binalarının iyileştirilmesi, ders günlerinin yeniden düzenlenmesi, Parcoursup’un daha şeffaf hale getirilmesi ve öğrencilerin taleplerinin karar alma süreçlerine yansıtılması olarak sıralanıyor. Eğitim Bakanlığı, 2027 bütçesinde eğitime 1,2 milyar avro ek kaynak ayrıldığını savunuyor.

Ancak öğrenci ve eğitim sendikaları hükümetin açıklamalarını yeterli bulmuyor.

Eğitim sendikaları: ‘Somut yanıt verilmedi’

Eğitim sendikaları, hükümetin öğrencilerin temel taleplerine yanıt vermediğini belirterek 8 Ekim’deki eylemlere katılım çağrısını sürdürüyor.

SNES-FSU, SNEP-FSU ve SNUEP-FSU tarafından yayımlanan ortak açıklamada eğitim çalışanlarına 8 Ekim’de öğrencilerin yanında sokağa çıkma ve greve katılma çağrısı yapıldı. Sendikalar ayrıca hükümetin 7, 8 ve 9 Ekim’de liselerde düzenlemek istediği toplantıların, öğrencilerin taleplerine somut yanıt verilmeden okulların yeniden açılmasını sağlamaya yönelik olduğunu belirtiyor.

Öğrenci hareketine velilerden de destek sürüyor. Fransa’nın en büyük veli örgütlerinden FCPE, hareketin temelinde okullardaki personel ve kaynak eksikliğinin bulunduğunu belirterek öğrencilerin taleplerinin dikkate alınması çağrısını yineledi.

Üniversitelerde yeni blokajlar gündemde

Lise öğrencilerinin başlattığı hareket üniversitelere de yayıldı. Öğrenci örgütleri, 6 Ekim öncesinde yaklaşık 30 üniversitenin çeşitli biçimlerde harekete destek verdiğini açıklamıştı.

Öğrenci örgütleri 7 Ekim’de Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste ile görüşecek. Union Étudiante, görüşmeden somut bir taahhüt çıkmaması halinde 8 Ekim’den itibaren üniversitelerde yeniden blokaj çağrısı yapacağını açıkladı.

Polis müdahaleleri gündemin merkezinde

Eylemlerin büyümesiyle birlikte polis müdahaleleri de hareketin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Fransız hükümetinin açıkladığı verilere göre hareketin başlamasından bu yana 215 öğrenci ve 88 eğitim çalışanı yaralandı. İçişleri Bakanlığı ise yüzlerce polis ve jandarmanın da yaralandığını bildiriyor. 6 Ekim’deki gösteriler sırasında 488 kişi gözaltına alındı.

Özellikle Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin elini kaybetmesi tepkinin büyümesine neden oldu. Olayın ardından İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, öğrencilerin eylemleri sırasında kullanılan bazı polis bombalarının kullanımını soruşturma tamamlanana kadar geçici olarak askıya aldı. Hükümet, öğrencinin yaralanmasına kullanılan bir polis bombasının neden olmuş olabileceğini değerlendiriyor.

Fransız hükümeti polis müdahalelerinin tamamının orantısız olduğu yönündeki suçlamaları reddederken, olaylarla ilgili soruşturmaların sürdüğünü belirtiyor. Öğrenci ve veli örgütleri ise özellikle reşit olmayan göstericilere yönelik müdahalelere tepki gösteriyor.

8 Ekim’e doğru hareket genişliyor

6 Ekim’deki yüz binlerce kişilik gösteri, haftalar önce Paris banliyölerindeki liselerde başlayan hareketin ülke çapında bir toplumsal harekete dönüşebildiğini gösterdi.

Hareketin bileşimi de genişliyor: Liselilere üniversite öğrencileri, öğretmenler, eğitim çalışanları ve veliler katılırken, sendikalar da eylemlerin sürdürülmesi çağrısı yapıyor. CGT, 6 Ekim’deki gösterilerin ardından hükümetin eğitim bütçesini artırması ve gençlerin taleplerine yanıt vermesi gerektiğini açıkladı; sendika 8 Ekim’deki yeni eylem gününe de destek veriyor.

7 Ekim’de liselerin önemli bölümünde dersler yeniden başlasa da hareket sona ermiş değil. Eğitim Bakanlığı’na göre çarşamba sabahı liselerin yüzde 86’sı açıldı; ancak 528 lisede dersler tamamen veya kısmen askıya alınmış durumda.

Öğrencilerin taleplerine yönelik hükümetin atacağı adımlar, 7 Ekim’deki öğrenci-bakanlık görüşmeleri ve 8 Ekim’de eğitim emekçilerinin katılımıyla gerçekleşecek yeni eylemler, hareketin bundan sonraki seyrini belirleyecek.

Şimdilik görünen ise hükümetin öğrencilerin taleplerini görüşme ve danışma süreçlerine çekmeye çalışmasına karşın, öğrenciler ve eğitim sendikalarının somut bütçe ve politika değişiklikleri yapılmadan eylemleri sonlandırmaya yanaşmadığı.

soL’un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.