Rusya-Ukrayna savaşında beşinci kış yaklaşırken Ukrayna’nın hava savunmasındaki büyüyen açık ve Rusya’nın artan balistik füze kapasitesi Batı medyasını endişelendiriyor.

Bloomberg yazarı Marc Champion, kaleme aldığı yazıda Batılı ülkelerin Ukrayna’nın önünde beliren tehdidin boyutunu ve bunun Avrupa’ya yayılabilecek ekonomik ve siyasi sonuçlarını “ciddi biçimde küçümsediğini” savundu.

Yazıya göre önceki yıllarda Rusya’nın Ukrayna’nın enerji sistemini çökertme girişimleri, Kiev’in hava savunmasını güçlendirmesi, jeneratör, güneş paneli ve batarya sistemlerinin yaygınlaştırılması ve kritik altyapının tahkim edilmesi sayesinde hedeflediği sonucu vermedi.

Ancak bu kez denklem değişmiş durumda.

Patriot füzelerinde kritik açık

Ukrayna’nın en önemli sorunu, Rus balistik füzelerine karşı etkili olabilen Patriot sistemlerinde kullanılacak önleyici füze stoklarının hızla azalması.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ağustos ayında ülkesinin 2026’da müttefiklerinden aldığı füze önleyicilerin geçen yılki miktarın yaklaşık üçte birine düştüğünü açıkladı. Özellikle Patriot mühimmatındaki eksiklik, Rusya’nın balistik füze saldırılarına karşı Ukrayna hava savunmasında ciddi bir açık yarattı.

19 Ağustos’ta Kiev ve çevresine düzenlenen Rus saldırılarında 17 kişi hayatını kaybederken Zelenskiy, Patriot eksikliğinin doğrudan can kaybına yol açtığını söyledi.

Yazıda, daha önce Rusya’nın önemli bir hedefi vurabilmek için hava savunmasını aşacak çok sayıda füze fırlatması gerekirken, Patriot stoklarındaki azalma nedeniyle artık daha az sayıda balistik füzenin yeterli olabileceğine dikkat çekildi.

Zelenskiy ise Ukrayna’nın yalnızca kışı atlatabilmesi için ABD’nin Patriot önleyici stoklarının yaklaşık yüzde 5’ine ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Kiev yönetimi Avrupa ülkelerinden de mevcut Patriot mühimmatlarının bir bölümünü Ukrayna’ya aktarmalarını istiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da son olarak Ukrayna’ya hava savunma sistemleri ve mühimmat teslimatlarının hızlandırılması konusunda Zelenskiy’le anlaştı.

Rusya ayda 200’den fazla füze üretiyor

Denklemin diğer tarafındaysa Rusya’nın artan füze üretimi bulunuyor.

Ukrayna Askeri İstihbarat Başkan Yardımcısı Vadım Skibitski, 10 Ağustos’ta RBC-Ukraine’e verdiği röportajda Rus savunma sanayisinin birçok füze tipinde planlanan üretim miktarının üzerine çıktığını söyledi.

Skibitski’ye göre Rusya ana füze türlerinde üretim planlarını yüzde 110-120 oranında gerçekleştirirken bazı modellerde hedeflerin çok daha üzerine çıkıyor. Temmuz ayında Kh-101 seyir füzelerinde üretim planının yüzde 140’ına, Kalibr’de yüzde 111’ine, Kh-35’teyse yüzde 200’üne ulaşıldı.

Yazıda aktarılan Ukrayna istihbarat verilerine göre Moskova’nın aylık toplam füze üretimi 220’yi aşarken bunların yaklaşık 65’ini balistik füzeler oluşturuyor.

Rus ordusunun ayrıca balistik füze stokunu büyüttüğü belirtiliyor.

Bu tablo, Ukrayna’nın savunma mühimmatı azalırken Rusya’nın saldırı kapasitesinin aynı yönde değil, ters yönde hareket ettiğini gösteriyor.

Hedef yine enerji altyapısı olabilir

Rusya savaşın önceki kışlarında Ukrayna’nın elektrik üretim ve dağıtım altyapısını sistematik biçimde hedef aldı.

Ukrayna ise büyük elektrik trafo merkezlerinin çevresine beton koruma yapıları ve insansız hava araçlarının doğrudan hedefe çarpmasını engelleyen çelik sistemler inşa etti.

Yazıya göre bu önlemler Şahed tipi insansız hava araçlarına karşı belli ölçüde etkili olabilse de, yüksek hızla hareket eden ve yüzlerce kilogram patlayıcı taşıyan İskender balistik füzelerine karşı yeterli değil.

Bu nedenle yazar, Rusya’nın yaklaşan kışta Ukrayna kentlerinin elektrik ve ısıtma altyapısına çok daha ağır zarar verme kapasitesine sahip olduğunu savunuyor.

Böyle bir senaryonun yalnızca Ukrayna’yı değil Avrupa’yı da etkileyeceğine dikkat çekilen yazıda, geniş çaplı elektrik ve ısınma kesintilerinin yeni bir Ukraynalı sığınmacı dalgası yaratabileceği belirtiliyor.

Karadeniz’de tahıl ihracatı da durma noktasında

Savaşın giderek büyüyen bir diğer cephesiyse Karadeniz.

Ukrayna son aylarda geliştirdiği uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya’nın enerji tesislerini ve limanlarını vururken Rusya da Ukrayna’nın Odesa çevresindeki liman ve tahıl altyapısına yönelik saldırılarını artırdı.

Ukrayna’nın tarımsal ürün ihracatının yüzde 90’dan fazlası normal şartlarda Odesa bölgesindeki üç büyük Karadeniz limanı üzerinden gerçekleştiriliyor. Temmuz ortasında yapılan hesaplamalarda Rus saldırıları nedeniyle limanların tahıl ihracat kapasitesinin üçte birini kaybettiği bildirilmişti.

Temmuzun ikinci yarısından itibaren durum daha da ağırlaştı. Ukrayna hükümetinin verdiği bilgiye göre armatörler 22 Temmuz’dan itibaren tarım ürünü yüklemek üzere Ukrayna limanlarına gemi göndermeyi durdurdu. Alternatif kara ve Tuna güzergâhlarınınsa deniz yoluyla taşınan miktarın ancak yaklaşık yarısını karşılayabileceği belirtiliyor.

Üstelik yalnızca Ukrayna limanları değil Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki ihracat altyapısı da Ukrayna saldırılarından etkileniyor.

Reuters’ın 19 Ağustos tarihli hesaplamasına göre karşılıklı saldırılar Rusya ve Ukrayna’nın Azak ve Karadeniz havzasındaki toplam tahıl ihracat kapasitesinin yüzde 97’den fazlasını devre dışı bıraktı.

Bunun etkileri şimdiden uluslararası piyasalara yansımaya başladı. Chicago buğday vadeli işlemleri temmuz başından bu yana yüzde 17’den fazla yükselirken özellikle Mısır başta olmak üzere Rusya ve Ukrayna tahılına bağımlı Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde yeni bir gıda fiyatı şoku riski ortaya çıktı.

Savaşın Avrupa ayağında 2027 riski

Yazıda dikkat çekilen bir diğer konuysa Avrupa’daki siyasi takvim.

AB ülkeleri Ukrayna’nın kısa vadeli finansmanını güvence altına almaya çalışsa da 2027’de Fransa, Polonya, İtalya, Yunanistan ve Slovakya dahil birçok Avrupa ülkesinde önemli seçimler yapılacak.

Yazıda, Ukrayna’ya desteğe karşı çıkan ya da desteğin azaltılmasını savunan siyasi güçlerin bu seçimlerde güç kazanmasının, Avrupa’nın Kiev’e mali ve askeri desteğinin sürdürülmesini zorlaştırabileceği söyleniyor.

Bu nedenle yazı, AB’nin Belçika’daki Euroclear’da tutulan yaklaşık 185 milyar avroluk dondurulmuş Rus devlet varlığının geleceği konusunda da 2027’den önce karar vermesi gerektiğini savunuyor.

‘Denklem değişmedikçe Putin’in ateşkes için nedeni yok’

Yazıya göre Batılı ülkelerin önünde iki temel seçenek bulunuyor: Ukrayna’nın hava savunmasını yeniden güçlendirmek ya da Kiev’in Rusya’daki füze rampaları ve üretim tesislerini vurabilecek uzun menzilli kapasitesini artırmak.

Yazı, hedefin nihayetinde iki tarafın limanlarını ve enerji altyapısını kapsayacak geniş bir “hava savaşı ateşkesi” yaratmak olması gerektiğini savunuyor.

Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in mevcut koşullarda böyle bir anlaşmayı kabul etmek için yeterli nedeni bulunmadığını belirten yazı, Moskova’nın Ukrayna’nın enerji ve ekonomik altyapısına verebileceği zararın, Kiev’in Rusya’ya verebileceği zarardan daha ağır olacağı hesabını yaptığını ifade ediyor.

Putin 22 Ağustos’taki açıklamasında Ukrayna’nın Rus ekonomik hedeflerine yönelik saldırılarının karşılıksız kalmayacağını söylerken Ukrayna’nın tahıl ihracatının aksamasının dünya piyasalarında yaratacağı sonuçları da küçümsedi.

Yazıya göre savaşın bundan sonraki aşamasını belirleyecek temel unsur da tam olarak bu hesap.

Rusya’nın füze üretimi artarken Ukrayna’nın hava savunma mühimmatı azalmaya devam ederse, 2026-2027 kışı yalnızca Ukrayna açısından değil enerji, göç ve gıda fiyatları üzerinden Avrupa ve daha geniş bir coğrafya açısından da savaşın şimdiye kadarki en ağır dönemlerinden birine dönüşebilir.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.